بررسي زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران در انجمن ايران‌‏شناسي فرانسه در ايران

تهران- خبرگزاري كار ايران

زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران در انجمن ايران‌‏شناسي فرانسه در ايران بررسي مي‌‏شود .
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و انديشه ايلنا، انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران، ساعت 17 روز شنبه اول مهرماه نشستي با عنوان بررسي زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران برگزار مي‌‏كند .
"ژيل اوتيه" , استاديار موسسه ملي زبان و تمدن شرق از پاريس، سخنران اين نشست است .

همچنين در اين انجمن , روز چهارشنبه 5 مهرماه نشستي با عنوان "تاريخ كتاب هاي سربي در دور قاجار" با سخنراني پروفسور "اولريش مارزلف" از آكادمي علوم گوتينگن برگزار مي شود .
لازم به ذكر است , علاقمندان مي توانند براي شركت در اين نشست ها در روزهاي ياد شده به انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران واقع در خيابان فلسطين جنوبي , خيابان شهيد نظري , كوي اديب , پلاك 52 مراجعه كنند .

پايان پيام
کد خبر: 349137

دانشجويان ترك زبان دانشگاه اصفهان

اولو تانرينين آديلا و ياديلا

حيدر بابا مرد اوغوللار دوغگينان نامردلرين بورونلارين اووگينان

يا ايهاالذين آمنوا لا يسخر قوم من قوم …. (سوره حجرات)
در پي انتشار كاريكاتور توهين آميز در روزنامه ايران و جريحه دار كردن احساسات پاك ملت آگاه آذربايجان بار ديگر دست پنهان وكثيف نژادپرستي ار آستين روزنامه ايران ذات تفرقه انداز خود را نشان داد غافل از اينكه اين ملت در تمام عرصه ها افتخار پيشتازي را بر پيشاني دارد و سردمداران اين اعمال نژادپرستانه به خوبي به اين امر واقفند كه نخستين گام براي از بين بردن يك ملت تحقير آن ملت و از بين بردن زبان آن ملت مي باشد . اين اولين بار نيست كه ملت ما توهين را بر دوش دل پاك و زخمي خود به يدك مي كشد .
ما جمعي از دانشجويان دانشگاه اصفهان در حمايت از حقوق قانوني ملت سرافراز آذربايجان در اقصا نقاط كشور در خصوص اعتراض به مطالب و كاريكاتور توهين آميز روزنامه ايران خواستار برخورد جدي و قاطع با عاملان اين حركت نژاد پرستانه هستيم مطالبات حقه ي خود را طبق بندهاي ذيل اعلام مي كنيم:
1- احترام و كرامت به كرامت انسانها با درك اين مهم كه در كشوري اسلامي و متمدن زندگي مي كنيم كه بايد سرآمد كليه اسناد حقوق بشر باشد .
2- عذر خواهي رسمي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي .
3- اشد مجازات براي عاملين اعمال نژادپرستانه ، برخورد قضايي با مدير مسؤل سردبير و نويسنده مطالب .
4- پايان دادن به سياست هاي نژاد پرستانه .
5- اجراي اصول 15-19-14 قانون اساسي خصوصا اصل راجع به تدريس زبان تركي در مدارس مناطق ترك نشين.
6- توقف تمامي اشكال توهين به تركها (اعم از نشريات و صدا وسيما )و احترام به هويت تركها و ساير قوميتها در ايران ورفع تبعيضات اقتصادي منطقه اي .
7- مقابله با جو اختناق و خفقان وهمچنين رفع توقيف نشرياتي كه به انعكاس مشكلات آذربايجان مي پردازند.
انتظار ما از مسئولان و صاحبنظران سياسي اين است كه علاوه بر در نظر داشتن مفاد ذكر شده وپافشاري بر احقاق حقوق اين ملت ،اين اعتراضات خود جوش و طبيعي را به جريانات سياسي بيگانه و ايادي خارجي نسبت ندهند.
جمعي از دانشجويان ترك زبان دانشگاه اصفهان
7 /3/85

حقوق تورکهای استان اصفهان ضایع نشود

سازمان میراث فرهنگی وگردشگری استان اصفهان به مناسبت انتخاب اصفهان به پایتختی فرهنگی جهان اسلام، طرح آوانگاری و گویشهای استان اصفهان را آغاز کرد. در این طرح 5 نفر از کارشناسان ارشد رشته زبان شناسی کشور فعالیت می کنند. کار گردآوری گویش های این استان در دهه های 30 و40 شمسی انجام شد و اکنون با گذشت سالها (چیزی نیست فقط 40 – 50 سال) به همت کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، طرح آوانگاری گویشهای استان اصفهان به روش بین المللی و به صورت الفبای ای. پی . ا در حال ثبت و تدوین است. (روزنامه همشهری شماره 1385)

با توجه بر اینکه تورکهای بومی و غیربومی در استان اصفهان کاملاً قابل ملاحظه می باشد، امیدواریم که حقوق هموطنانمان در این استان ضایع نشود. در ضمن روزنامه توضیح نداده است که این گروه 5 نفره زبانشناسان(؟) تاچه حدی با زبانهای اقوام مخلتف ایران زمین ، بخصوص تورکی، آشنائی دارند. گویا این طرح با اسم "اطلس زبان شناختی و گویش های استان اصفهان" ارائه خواهد شد.

معرفي مناطق گرجي نشين : چقيورت- فريدونشهر

سايت گرجيان ايران

چقيورت (چوق يورت) قبل از اسکان گرجي ها مسکن ترکها بوده است

مسعود ميرزا ظل السلطان فرزند ناصرادين شاه در تاريخ مسعودي در وصف چغيورت چنين مينويسد: « ده بسيار خوبي است، گرجي نشين است، شكارهاي عالم را شخص تصور ميكند در اينجاست. ده بيست كوه بسيار بزرگ دارد، پر آب و علف، كبك و كبك دري به عدد ريگ در آنجاست من در شيراز و هزار جريب و مازندران هم آنقدر كبك نديده ام، خرس زياد دارد....»

اين روستا در فاصله تقريبي 13 كيلومتري از مركز شهرستان و در سمت غرب فريدونشهر قرار دارد. هنگام ورود گرجيها به اين روستا تركها در آن سكونت داشتند وجود اسامي متعدد تركي همچون اصلان داغ، سخ بولاق، قراداش، قراگل، اغلي دره، قوروچاي، قوروشاوبولاغ و ... دليل اين مدعاست. نام اين روستا نيز ميراثي از تركهاي ساكن اين روستا است كه از چخيورت يعني جايي كه در ان نواحي متعدد زندگي وجود دارد به چقيورت مبدل شده است. جمعيت اين روستا تا سي سال پيش صد درصد گرجي بوده اما به دليل مهاجرت شديد مردم، اكنون نزديك نيمي از جمعيت روستا را غير گرجيها تشكيل ميدهند. مردم اين روستا از گرجيان علاقه مند به هويت و فرهنگ و زبان گرجي هستند.

. پيرامون وجه تسميه وعلت نامگزاري چقيورت مطالب متعددي وجود دارد . اما به يقين بايد گفت کلمه چقيورت يک کلمه ترکي است . ضلل السلطان فرزند ناصر الدين شاه در کتاب خود به نام تاريخ مسعودي به اين امر اشاره کرده است و نوشته که اين کلمه در اصل چخور يعني گود بوده است . با توجه به اين که چقيورت قبل از اسکان گرجي ها مسکن ترکها بوده (دليل اين امر وجود مزارع واماکن متعدد با اسامي ترکي مانند شاوبولاغ : قوروشاوبولاغ : سخ‌بولاغ : قالين دره : اُغلي دره : اصلان داغ :قورو چاي : قراداش : قرچيقاي : آق‌لي : قراغ و ... مي‌باشد ) در ترکي بودن کلمه شکي نيست اما استدلال مسعود ميرزا مثل السلطان ميرزا چندان صحيح نيست و به نظر مي‌رسد صحيح ترين کلمه چخ يورت باشد که به مرور به چقيورت مبدل شده است . چخ يعني زياد و يورت چراگاه يا جايي که جهت چرا و سکونت چادر يا سکني برپا شود با‌توجه به اينکه در اين روستا در گذسته در گوشه وکنار چراگاههاي متعددي وجود داشته که آثار بسياري از آنها اکنون در گرده ميشه : آق لي : قوروچاي : کارکواو .... هنوز وجود دارد بنظر مي‌رسد تسميه اخير صحيح تر باشد .

گرجي‌هاي چقيورت به احتمال زياد بعد از حملة کريم خان زند به گرجي‌ها در شيخه و کشتن گرجي‌ها و تارومار کردن آنها از مارتقوپي ( سوپلي ) عازم چقيورت شدند و براي هميشه در اين روستا ساکن شدند . گرچه نبايد فراموش شود که اين مهاجرت در سالهاي بعد نيز ادامه داشته است و نسل گذشته هنوز پيوندهاي خانوادگي با اقوام خود را به ياد دارند .

بنظر مي‌رسد چقيورت قبل از سکونت گرجي‌ها در آن در دورههايي مسکن دو گروه لر و ترک بوده است . وجود سنگ قبرهايي منصوب به لرها در گوشه وکنار و اسامي متعدد موجود و همچنين اسامي فراوان ترکي دليل اين مدعاست . ولي اينکه کدام يک مقدم و کدام يک مؤ خر بوده‌اند بدرستي مشخص نيست گرچه مؤخر بودن ترکها شايد صحيح تر باشد.

امري که چقيورت را از بسياري از روستاهاي همجوار مجزا و برجسته مي‌سازد اين است که براي اولين بار در بين تمامي روستاهاي منطقه در منابع و کتب قديمي به اين روستا اشاره شده است . مسعود ميرزاي ظل السلطان دربارة چقيورت مي نويسد : چقيورت ده بسيار خوبي است گرجي نشين است شکارهاي عالمرا شخص تصور مي‌کند در اينجاست .ده بيست کوه بسيار بزرگ دارد . پر آب و علف : کبک و کبک دري به عدد ريگ در آنجاست من در شيراز و هزار جريب و مازندران هم آنقدر کبک نديده ام . خرس زياد دارد .

چقيورت ملک شخصي ظل السلطان و از مهمترين شکارگاههاي وي بوده است . چقيورت بدليل داشتن کوههاي زياد و پر آب و علف بودن محل زندگي و حيات گونه‌هاي مختلف جانوري از جمله قوچ و ميش و بز کوهي بوده است که اين امر باعث جلب توجه خوانين و بزرگان و خاندان سلطنتي از جمله قاجاريه بوده است . و همين امر سبب کاهش بسيار شديد و حتي انقراض نسل آنها در چقيورت گرديده است .